Soğutma Çevrimi
En basit anlatımla soğutma çevriminin görevi, ısıyı almak ve dışarı atmaktır. Her HVAC eğitmeninin söyleyeceği gibi soğuk üretilemez, yalnızca ısı uzaklaştırılabilir. Bazen ısı pompası çevrimi olarak da adlandırılan soğutma çevrimi, soğutmak istediğiniz alandan ısıyı çekmenin bir yoludur. Bu, çalışma akışkanının (hava, su, sentetik soğutucular vb.) basıncının bir sıkıştırma ve genleşme döngüsüyle değiştirilmesiyle sağlanır. Sistem genellikle soğuk depolama, teşhir dolapları ve proses soğutmada kullanılır.
1- Soğutma Çevrimi Bileşeni: Soğutma Kompresörü
Sıkıştırma, soğutma çevriminin ilk adımıdır; kompresör de çalışma gazının basıncını artıran ekipmandır. Soğutucu akışkan kompresöre düşük basınçlı, düşük sıcaklıkta gaz olarak girer ve yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıkta gaz olarak çıkar.
Soğutma Kompresörü Tipleri
Sıkıştırma birkaç farklı mekanik yöntemle yapılabilir; bu nedenle günümüzde HVAC ve soğutmada çeşitli kompresör tasarımları kullanılır. Başka örnekler de olmakla birlikte yaygın seçenekler şunlardır:
- Pistonlu kompresörler
- Scroll kompresörler
- Rotary (döner) kompresörler
Soğutma kompresöründe aranan özellikler:
- Sürekli kapasite kontrolü yapılabilmeli ve kapasite değişimi çalışma rejimine uygun olmalıdır.
- İlk kalkışta tork düşük olmalıdır.
- Kısmi yüklerde verim düşmemelidir.
- Değişken çalışma koşullarında güvenliğini ve güvenilirliğini korumalıdır.
- Değişken koşullarda, kısmi ve tam yükte çok ses çıkarmamalıdır.
- Ömrü uzun olmalıdır.
- Daha az güç tüketimiyle daha fazla soğutma sağlamalıdır.
- Maliyeti düşük olmalıdır.
2- Soğutma Çevrimi Bileşeni: Kondenser
Kondenser veya kondenser serpantini, temel bir soğutma devresinde kullanılan iki tip ısı eşanjöründen biridir. Bu bileşene kompresörden çıkan yüksek sıcaklıklı, yüksek basınçlı buharlaşmış soğutucu akışkan gelir. Kondenser, sıcak akışkan buharının ısısını alarak onu doymuş sıvı haline gelene, yani yoğuşana kadar soğutur. Yoğuşmadan sonra soğutucu akışkan yüksek basınçlı ve daha düşük sıcaklıkta bir sıvıdır; bu noktada devredeki genleşme elemanına yönlendirilir.
3- Soğutma Çevrimi Bileşeni: Genleşme Valfi
Bu bileşenler birkaç farklı tasarımda üretilir. Yaygın yapılar arasında sabit orifisler, termostatik genleşme valfleri (TXV) ve daha gelişmiş elektronik genleşme valfleri (EEV) bulunur. Yapısı ne olursa olsun genleşme elemanının görevi aynıdır: soğutucu akışkan kondenserden çıktıktan sonra basınç düşüşü sağlamak. Bu basınç düşüşü akışkanın bir kısmının hızla kaynamasına neden olur ve iki fazlı bir karışım oluşur.
Flaş buharlaşma adı verilen bu hızlı faz değişimi, devredeki bir sonraki ekipman olan evaporatörün görevini yapmasına zemin hazırlar.
4- Soğutma Çevrimi Bileşeni: Evaporatör
Evaporatör, standart bir soğutma devresindeki ikinci ısı eşanjörüdür ve kondenser gibi adını temel işlevinden alır. Klimadan beklediğimiz işi, yani ısı emmeyi yaptığı için soğutma çevriminin asıl iş gören bölümüdür.
Bu süreçte soğutucu akışkan evaporatöre düşük basınçta, düşük sıcaklıkta sıvı olarak girer; fan havayı evaporatör kanatlarının üzerinden geçirir ve ortamdaki ısı akışkana aktarılarak hava soğutulur.
Ardından soğutucu akışkan kompresöre geri gönderilir ve süreç yeniden başlar. Bir soğutma devresi kısaca böyle çalışır.
*Soğutma çevrimi veya bileşenleri ve nasıl çalıştıkları hakkında sorularınız varsa talep gönderin, işletmenizin ihtiyaçlarını birlikte değerlendirelim.
